header-ps1

ΓΡΑΜΜΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 2810390708

Η επίδραση της κοινωνικο- οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία είναι αξιοσημείωτη. Η εργασιακή ανασφάλεια, η ανεργία,  η υπερχρέωση και η στεγαστική αβεβαιότητα αποτελούν ενδεικτικές καταστάσεις της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας, που συντελούν στην ενίσχυση ενός γενικευμένου αισθήματος  ανασφάλειας, αβοηθησίας και αβεβαιότητας. Εν μέσω τέτοιων περιόδων έχει παρατηρηθεί το εξής «παράδοξο»: Ενώ οι απαιτήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξάνονται, εξαιτίας των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες, η παροχή τους μειώνεται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τηλεφωνικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά καλούνται να καλύψουν αυτό το κενό, η απήχηση των οποίων είναι ευρεία κυρίως λόγω του χαμηλού τους κόστους, της εύκολης πρόσβασης καθώς και της διασφάλισης της ανωνυμίας. Η τηλεφωνική συνομιλία λοιπόν, λειτουργεί αφενός ως μέσο αποφόρτισης εντάσεων και αφετέρου ως κανάλι διοχέτευσης επιστημονικά έγκυρων πληροφοριών σχετικά με ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας που πιθανόν να αναδύεται.
 
Λαμβάνοντας υπόψιν τα προαναφερθέντα και διαπιστώνοντας την έλλειψη τέτοιου είδους υπηρεσιών στην τοπική κοινωνίας της Κρήτης, η Ο.Ε.Β.Ε.Ν.Η προέβη το 2012 στην σύσταση της Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης (2810-390708). Παρά το γεγονός πως ο αρχικός σχεδιασμός της Γραμμής αφορούσε στα μέλη της ομοσπονδίας και στις οικογένειες αυτών, στα χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας, αναδείχθηκε η ανάγκη εξυπηρέτησης αιτούντων υποστήριξης τόσο από της ευρύτερη κοινωνίας της Κρήτης, όσο και από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 14:00, με αστική χρέωση από σταθερά και κινητά. Στελεχώνεται από ψυχολόγο και διασφαλίζεται το απόρρητο των συνομιλιών. 
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης παρέχει: 
  • Ψυχολογική και συναισθηματική στήριξη 
  • Συμβουλευτική
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση γύρω από ζητήματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ασθένεια
  • Ενημέρωση και πιθανή παραπομπή σε Δημόσιες Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για περαιτέρω βοήθεια
Αρχές λειτουργίας της Γραμμής
  • Οι συνομιλίες δεν καταγράφονται και είναι εμπιστευτικές.
  • Δεν ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα τόσο για την παροχή της κατάλληλης υποστήριξης, όσο και την διεξαγωγής συμπερασμάτων με σκοπό την βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής
  • Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται πάντα από σεβασμό στην προσωπικότητα, την διαφορετικότητα και στα δικαιώματα του ανθρώπου που καλεί. 
Σε ποιους απευθύνεται;
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης απευθύνεται σε οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να ζητήσει υποστήριξη για ζητήματα ψυχικής υγείας που απασχολούν τον ίδιο ή πρόσωπα του περιβάλλοντός του. 

Ξεκινώντας το Δημοτικό Σχολείο Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να πετύχει

Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας να πετύχει στο σχολείο, είναι να το βοηθήσετε να οικοδομήσει τη χαρά της μάθησης και το να αντλεί ευχαρίστηση και δύναμη από τις ικανότητές του.

Από τη Βιολέττα-Ειρήνη Κουτσομπού, MBPsS, (BA, MA, Dip.CounsPsy, MSc), Ψυχοθεραπεύτρια -Σύμβουλο -Καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας

Εάν το παιδί σας ξεκινά το δημοτικό σχολείο, θα νιώθετε φυσικά κάποια ανησυχία. Αγαπάτε το παιδί σας περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στον κόσμο και θέλετε να πετύχει σ’ αυτό το νέο κύκλο που ανοίγει.

Αν αυτό είναι το πρώτο σας παιδί, μπορεί να είστε ακόμα πιο ανήσυχος/η.  Ποτέ δεν μεγαλώσατε ένα παιδί πριν, και δεν είστε σίγουροι για το πώς μπορείτε να χειριστείτε τις εργασίες ή τα τεστ, ή τι πρέπει να κάνετε για να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας είναι ευχαριστημένο και τα πηγαίνει καλά.

Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας να πετύχει στο σχολείο, είναι να το βοηθήσετε να οικοδομήσει τη χαρά της μάθησης και το να αντλεί ευχαρίστηση και δύναμη από τις ικανότητές του. Το σχολείο θα πρέπει να γίνει ένας τόπος που να ενισχύει την αυτοεκτίμησή του. Πρέπει να μάθει ότι είστε σταθερά εκεί ότι κι αν συμβεί, ότι το αγαπάτε άνευ όρων και ότι θα το βοηθήσετε, αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα. Η προσέγγιση αυτή θα το βοηθήσει να απολαύσει την διαδικασία της μάθησης και να αισθάνεται αυτοπεποίθηση. Παρακάτω δίνουμε μερικές ιδέες για το πώς μπορείτε να πετύχετε αυτούς τους σημαντικούς στόχους.

Επίδειξτε μια θετική στάση απέναντι στο σχολείο. Αν δείξετε ενθουσιασμό για την εκμάθηση ανάγνωσης, γραφής, μαθηματικών, το παιδί θα δείξει κι εκείνο ενδιαφέρον. Αντίθετα, αν μεταφέρετε το άγχος σας, ίσως φοβηθεί.

Ενδιαφερθείτε με ενθουσιασμό για όλα τα νέα πράγματα που μαθαίνει, για τις νές εμπειρίες με το να συζητάτε μαζί του, ακούγοντάς το αλλά και με το να συμμετέχετε με τη βοήθειά σας στα σχολικά μαθήματα ή με το να πάτε σε κάποιο αρχαιολογικό χώρο, βιβλιοθήκη ή σε μουσεία για να πάρετε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με ένα θέμα ή ακόμα και για του αυξήσετε το ενδιαφέρον για τη μάθηση.

Βοηθήστε το να δημιουργήσει ένα χώρο μελέτης και μια ρουτίνα για το σπίτι. Μερικοί γονείς λένε στο παιδί τους να κάνουν τα μαθηματά τους αμέσως μετά το σχολείο και στη συνέχεια να παίξουν με τους φίλους τους. Αν κρατηθεί μια ρουτίνα, θα μειώθουν οι διαφωνίες σχετικά με τις σχολικές εργασίες. Θέστε ένα όριο στο πόση τηλεόραση και πόση χρήση ηλεκτρονικών μπορούν να κάνουν. Μερικοί γονείς δεν επιτρέπουν την τηλεόραση ή το iPad κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Όσον αφορά το Σαββατοκύριακο θα πρέπει να έχουν έναν σταθερό κανόνα ότι το παιδί πρέπει πρώτα να ολοκληρωσει τις σχολικές εργασίες, πριν βγείτε έξω για μια βόλτα.

Αποφύγετε να πιέζετε το παιδί σας. Αν πείτε στο παιδί σας, «Τι; Γιατί δεν το καταλαβαίνεις;  Τι συνέβη και δεν πήρες άριστα; Αφού τα είχαμε κάνει, τα είχαμε διαβάσει», το παιδί σας θα αισθάνεται ότι πρέπει να είναι τέλειο. Μπορεί ακόμα να σκεφτεί ότι δεν έχει σημασία όσο καλά κι αν τα κάνει, ποτέ δεν θα μετρήσει αρκετά. Μερικά παιδιά μπορεί ακόμη και να εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Είναι καλύτερο να ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναλάβει τη φροντίδα των ευθυνών του στο σχολείο, και να κάνει το καλύτερο που μπορεί.

Επαινέστε το παιδί σας για τα επιτεύγματά του, και θα αισθάνεται αυτοπεποίθηση, κίνητρο, και θα έχετε επιτύχει περισσότερα.

Αποφύγετε την αντίδραση με αρνητικό τρόπο αν παίρνει μια κακή βαθμολογία. Αν βρείτε ένα έγγραφο με αρνητικό σχόλιο από την δασκάλα/ο στο τετράδιό του, σκεφτείτε ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλές εξηγήσεις γι’ αυτό, και σκεφτείτε ότι μπορείτε να τον βοηθήσετε να τα κάνει καλύτερα την επόμενη φορά. Ρωτήστε το παιδί σας τι σκέφτεται, τι συνέβη, και να είστε έτοιμοι να βοηθήσετε. Μπορείτε να ρωτήσετε, «Πιστεέυεις ότι έχεις διαβάσει αρκετά; Θα θελες να σε βοηθήσω;»

Πάντα να στηρίζετε το παιδί σας όταν υπάρχει πρόβλημα. Αν έρχεται στο σπίτι αναστατωμένο επειδή ο δάσκαλος του φώναξε, προτιμείστε να  πείτε, «είμαι σίγουρη/ος ότι δεν αισθάνεσαι καλά που σου φώναξε/μάλωσε ο δάσκαλος. Έλα να  καταλάβουμε τι συνέβη και να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να το διορθώσουμε.» Αποφύγετε να συμφωνήσετε αμέσως με το δάσκαλο.

Η αυτο-ανάλυση είναι ζωτικής σημασίας. Εάν εξετάσετε τα δικά σας συναισθήματα για το σχολείο, θα είστε σε θέση να παρακολουθείσετε τις αντιδράσεις σας πιο αποτελεσματικά. Για παράδειγμα, αν οι γονείς σας σας τιμώρησαν για κάποια αποτυχία που είχατε, πάτε ένα βήμα πίσω και σκεφτείτε πώς αισθανθήκατε. Τι ήθελαν οι γονείς σας να κάνετε; Πιθανόν να θέλατε την υποστήριξη και τη βοήθειά τους. Στη συνέχεια, αν το παιδί σας αποτύχει, ανακαλέστε και προσπαθήστε να επιλέξετε ένα πιο θετικό τρόπο για να απαντήσετε.

Παρέχετε αισιοδοξία. Διαβεβαιώστε το ότι κάθε παιδί έχει πρόβλημα στο σχολείο κατά καιρούς. Μεταφέρετε στο παιδί σας ότι πιστεύετε ότι όλα μπορεί να πάνε καλύτερα.

Είναι πολύ σημαντικό να μεταφέρετε τα ακόλουθα μηνύματα στο παιδί σας: Δεν χρειάζεται να είναι τέλειο, αλλά είναι σημαντικό να δουλέψει σκληρά στο σχολείο. Αν έχει κάποιο πρόβλημα ότι μπορεί να έρθει σε εσάς. Ότι θα προσπαθήσετε πάντα να βοηθήσετε. Ότι πιστεύετε στο παιδί σας και ότι έχει την άνευ όρων αγάπη σας. Ρυθμίζοντας αυτή τη βασική προσέγγιση, θα διαπιστώσετε ότι το παιδί σας θα απολαμβάνει το σχολείο και θα πετύχει.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Giblin, L. (1999). Πως να αντιμετωπίζετε τους ανθρώπους με αυτοπεποίθηση και δυναμισμό. Αθήνα: Κλειδάριθμος.

Prais, A., Parry, H. Πως θα ενισχύσετε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας. Αθήνα: Δωρικός.

Ramsay, R. (2004). Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας. Αθήνα: Κριτική.

Schiller, P., Philips, P. (2003). Δραστηριότητες για την υποστήριξη των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης στο νηπειαγωγείο. Αθήνα: Σαββάλας.



Πηγή: 
http://psychografimata.com/26438/xekinontas-to-dimotiko-scholio/

Ο ρόλος του παιδιού μέσα στην οικογένεια με βάση τη σειρά γέννησης

Η σειρά γέννησης των αδερφών φαίνεται να έχει κάποια σημασία για το ρόλο του παιδιού μέσα στην οικογένεια όπως και για τις μελλοντικές προσωπικές, επαγγελματικές και συντροφικές του σχέσεις. Μπορεί τα αδέρφια να μεγαλώνουν με κοινό κώδικα ανατροφής, όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται οι περισσότεροι γονείς, όμως το περιβάλλον που αναπτύσσεται γύρω τους είναι πολύ διαφορετικό για το καθένα, εξ 'ου και η ανάπτυξη διαφορετικών προσωπικοτήτων και ιδιοσυγκρασιών.
Ας δούμε πιο συγκεκριμένα τους ρόλους του κάθε παιδιού ξεκινώντας από το πρωτότοκο παιδί της οικογένειας.

Το πρώτο παιδί συχνά αισθάνεται πως είναι ξεχωριστό και πως φέρει σημαντική ευθύνη για τη διατήρηση της οικογενειακής ευτυχίας. Γεννιέται και δίνει στο ζευγάρι μία πρώτη και μοναδική εμπειρία. Τους κάνει γονείς, νιώθοντας έτσι ιδιαίτερα σημαντικό. Μέσα στο καινούριο αυτό πλαίσιο, λαμβάνει την αμέριστη προσοχή όλων και χτίζει τη σημαντικότητά του γύρω απ' αυτό. Δεν είναι τυχαίο που η πλειονότητα των νικητών βραβείων Νόμπελ είναι πρωτότοκα παιδιά, ο ρόλος τους συνδέεται με την ηγεσία και την επιτυχία.
Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ για παράδειγμα, Βρετανός πολιτικός, στρατιωτικός και πρωθυπουργός της χώρας του, ήταν ένας άνθρωπος με ιδιαίτερη ιδέα για τον εαυτό του και τις ευθύνες του. Αναφέρουν για το πρόσωπό του: « Ήταν μία προσωπικότητα διαμορφωμένη σε ηρωικές προδιαγραφές. Μια τερατώδης σύνθεση θάρρους, ενεργητικότητας, φαντασίας, επιμονής, κλπ».
Εκείνο που πρέπει να σημειώσουμε μιλώντας για τα πρωτότοκα παιδιά είναι οι προσδοκίες των γονιών απέναντί τους. Αυτές λειτουργούν άλλοτε θετικά, δημιουργώντας κίνητρο στο παιδί να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες, κι άλλοτε αρνητικά, προσδίδοντας στο παιδί το βάρος να κάνει κάτι που ενδεχομένως δεν του ταιριάζει ή την ενοχή όταν δεν καταφέρει να επιβεβαιώσει τη θέση του μέσα από τα μάτια των γονιών του.


Το μεσαίο παιδί, από την άλλη πλευρά, χρειάζεται να παλέψει για να αποκτήσει ένα ρόλο στην οικογένεια, εκτός κι αν είναι το μοναδικό αγόρι ή κορίτσι από τα αδέρφια του. Ένα μεσαίο παιδί μπορεί να γλιτώσει από τις πιέσεις που ασκούνται προς τα μεγαλύτερα ή μικρότερα παιδιά, αλλά πρέπει να προσπαθήσει ιδιαίτερα για να το προσέξουν. Ενδέχεται να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση βάση του ότι το πρώτο παιδί λαμβάνει όλη τη δόξα , ενώ εκείνο παραμένει «μετέωρο». Βέβαια, όντας φορτωμένο με λιγότερες προσδοκίες από την οικογένεια, το μεσαίο παιδί αναπτύσσει μεγαλύτερη αυτονομία και καλή κοινωνική ζωή. Ιδιαίτερο γνώρισμα του μεσαίου παιδιού είναι ότι διαμορφώνει τη συμπεριφορά του με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιπαρατεθεί στο πρωτότοκο παιδί, με αποτέλεσμα να βρίσκεται σε ένα συνεχή αγώνα διεκδίκησης της προσοχής, κι έτσι να παραμελεί τη δόμηση της πολύ προσωπικής του ταυτότητας.


Το μικρό παιδί , αισθάνεται συνήθως περισσότερη ανεμελιά, το βαραίνουν λιγότερο οι οικογενειακές ευθύνες, και τρέφει λιγότερο σεβασμό για την εξουσία και τις συμβατικότητες. Είναι το παιδί που μαθαίνει να λαμβάνει επιείκεια και φροντίδα και μένει για πάντα το «μικρό» της οικογένειας. Οι γονείς έχοντας πια μεγάλη γονική εμπειρία είναι πιο χαλαροί στην ανατροφή των μικρότερων παιδιών κι αυτό λειτουργεί σαν έναυσμα για τα παιδιά να αναπτύξουν περισσότερες κοινωνικές δεξιότητες, να είναι πιο συναισθηματικά και ενίοτε... χειριστικά. Η χαριτωμένη φυσιογνωμία τους εύκολα φέρει τη συμπάθεια όλων.


Τέλος, 
το μοναχοπαίδι, μαθαίνοντας από τη γέννησή του ό,τι και το πρωτότοκο παιδί αλλά σε ακόμα πιο έντονο βαθμό, τείνει να συμπεριφέρεται σα μεγαλύτερο από την ηλικία του και ίσως λόγω της υπερπροστατευτικότητας των γονιών του να είναι περισσότερο αγχώδες. Οι αλληλεπιδράσεις του παιδιού είναι πάντα με ενήλικες, γι' αυτό μαθαίνει να σχετίζεται με άνεση με μεγάλους, την ίδια στιγμή όμως βιώνει και μοναξιά. Οι προσδοκίες του γονιού απέναντί του είναι μη ρεαλιστικές και παραμένει για πάντα «ο εκλεκτός».


Λέγεται ότι οι γάμοι μεταξύ συντρόφων που ανήκουν στην ίδια σειρά γέννησης στην πυρηνική τους οικογένεια (πχ, 2 πρωτότοκοι ή 2 μικρά παιδιά) είναι περισσότερο πιθανό να χαρακτηρίζονται από συγκρούσεις σε σχέση με γάμους όπου η σειρά γέννησης των αδερφών δεν είναι ίδια (πχ, μία πρωτότοκη κόρη παντρεύεται ένα μικρό γιο, ή ένας μεσαίος γιος μία μοναχοκόρη κλπ). Αυτό διότι για παράδειγμα, δύο πρωτότοκοι σε ένα γάμο διεκδικούν τον ίδιο ρόλο, το ρόλο του αρχηγού μες την οικογένεια κι αυτό ενδέχεται να φέρει ένταση και συμμετρική σχέση στο ζευγάρι που ίσως δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη.
Τα παραπάνω φυσικά, αποτελούν γενικεύσεις. Οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας τα πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε οικογένειας, το φύλο του κάθε παιδιού αλλά και τα χρόνια που μεσολαβούν ανάμεσα στις γεννήσεις. Έχοντας όμως την κατάλληλη πληροφορία για το οικογενειακό σύστημα, η σειρά γέννησης των αδελφών μπορεί να συνδεθεί με ιδιοσυγκρασιακά στοιχεία του παιδιού αλλά και με μαθημένους ρόλους και συμπεριφορές που ασύνειδα ή μη, κουβαλάμε στην ενήλικη ζωή μας και στις συναναστροφές μας με σημαντικά πρόσωπα.

Κονιδάκη Ελπίδα – Ψυχολόγος
InterNus - Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Ενθαρρύνοντας την αυτονομία των παιδιών

Μπορεί να φαίνεται ασήμαντο  να ρωτήσουμε ένα μικρό παιδί αν θέλει το τόστ του καλοψημένο ή όχι, όμως αν σκεφτούμε ότι πίσω από κάθε μικρή επιλογή του παιδιού, βάζουμε ένα λιθαράκι προς την υγιή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξή του, τότε ίσως να του δίναμε όλο και περισσότερο έλεγχο να ασκήσει στη δική του ζωή. Υποψιάζομαι πως δεν υπάρχει γονιός που να μη θέλει το παιδί του να γίνει υπεύθυνο, ανεξάρτητο και να λειτουργεί αυτόνομα. Ας δούμε λοιπόν μερικούς τρόπους με τους οποίους μπορούμε να το επιτύχουμε αυτό στην πρακτική μας καθημερινότητα με τα παιδιά.

      Επιτρέψτε σ τα παιδιά να κάνουν επιλογές

«Θέλεις να πιεις το χυμό σου στο γυάλινο ή στο πλαστικό ποτήρι»;

«Θέλεις να πάρεις την αντιβίωση πριν ή μετά το φαγητό;»

«Θέλεις να φορέσεις την κόκκινη ή τη μπλε φόρμα αύριο στο σχολείο»;

Ένας ενήλικας μπορεί να δει ότι πίσω από τις ερωτήσεις αυτές κρύβεται μία ψευδαίσθηση ελέγχου (αποφάσισα ότι θα πιεις το χυμό, εσύ διάλεξε το ποτήρι). Προσφέροντας στα παιδιά επιλογές για το πώς ή το πότε θα γίνει εκείνο που εμείς σα γονείς αποφασίσαμε, τις περισσότερες φορές μειώνεται η δυσαρέσκεια του παιδιού. Αυτό είναι το ένα όφελος. Το δεύτερο είναι ότι το παιδί εσωτερικεύει αισθήματα επάρκειας και μαθαίνει να λαμβάνει αποφάσεις  για ζητήματα που αφορούν στο ίδιο. Του δίνουμε με αυτόν τον τρόπο μία ευκαιρία να εμπιστεύεται την κρίση του έτσι ώστε αργότερα που θα κληθεί σαν ενήλικας να αποφασίζει για σημαντικά θέματα όπως η δουλειά του ή οι σχέσεις του να νιώθει σιγουριά και αυτοπεποίθηση.

      Δείξτε σεβασμό στην προσπάθεια και στον αγώνα που κάνει ένα παιδί

Συχνά, στην προσπάθειά μας να εμψυχώσουμε το παιδί για να κάνει κάτι του λέμε «Έλα, εύκολο είναι, δοκίμασέ το». Τότε η όποια επιτυχία του παιδιού ακυρώνεται, εφόσον κατάφερε κάτι εύκολο και η όποια αποτυχία γιγαντώνεται, εφόσον απέτυχε σε κάτι απλό. Μερικές φορές βοηθάει να σκεφτούμε ότι για ένα μικρό και άπειρο παιδί το να κάνει κάτι για πρώτη φορά (πχ. να δέσει τα κορδόνια του ή να ανεβάσει το φερμουάρ ή να ξεκλειδώσει την πόρτα) είναι πραγματικά δύσκολο και σπουδαίο και αξίζει την προσοχή μας και την κατανόησή μας.

      Μην του κάνετε πάρα πολλές ερωτήσεις

«Πού πήγες;» ,«Πώς πέρασες στο σχολείο;»,  «Τι  έκανες στο διάλειμμα;», «Τι σας είπε η δασκάλα»; Συχνά οι αμυντικές απαντήσεις που ακολουθούν είναι: «Καλά», «Ήσυχα», «Ω, άσε με ήσυχο» κλπ. Με έκπληξη θα δείτε ότι όταν σταματήσετε να βομβαρδίζετε τα παιδιά με ερωτήσεις, θα αρχίσουν να σας μιλάνε από μόνα τους και να σας μοιράζονται εμπειρίες που εκείνα θεωρούν σημαντικές.

      Αφήστε το να ανακαλύψει μόνο του τις απαντήσεις στα ερωτήματα που θέτει

Όταν ένα παιδί σας κάνει μία ερώτηση, έχει ήδη μέσα του διερευνήσει την απάντηση. Αυτό που χρειάζεται από σας είναι να λειτουργήσετε σαν οδηγός ώστε να εξερευνήσει τις σκέψεις του λίγο παραπάνω. Αν πάρει έτοιμες τις απαντήσεις μπορεί να νιώσει χαζό που δεν το σκέφτηκε εκείνο ή πικραμένο. Ίσως να το βοηθήσουμε περισσότερο αν το ρωτήσουμε τι νομίζει εκείνο πάνω σ’ αυτό και έτσι να συνεχίσουμε το διάλογο.

      Ενθαρρύνετε την αναζήτηση πηγών βοήθειας έξω από το σύστημα της οικογένειας

Το να μάθει το παιδί να αναζητάει βοήθεια και έξω από την οικογένειά του είναι ένα χρήσιμο εφόδιο που θα κουβαλάει εφ’  όρου ζωής. Η γνώση ότι υπάρχει βοήθεια που μπορεί κανείς να αναζητήσει και να λάβει όταν τη χρειαστεί μειώνει τα επίπεδα εξάρτησης του παιδιού και προσδίδει ασφάλεια (πχ, βοήθεια από τη δασκάλα, από το γιατρό, από τον πωλητή κλπ).

      Σεβαστείτε τις μικρολεπτομέρειες της καθημερινής του ζωής

Το πώς ένα παιδί θα χτενίσει τα μαλλιά του, το αν κουμπώσει τα μανίκια του ή το πώς θα ξοδέψει το χαρτζιλίκι του είναι ζητήματα που αφορούν στο ίδιο το παιδί και στον προσωπικό του χώρο. Οποιαδήποτε «βίαιη» κίνηση εκ μέρους μας (το να του ζώσουμε το φανελάκι ενώ εκείνο παίζει) υπονομεύει την αυτονομία του και παραβιάζει τα σωματικά του όρια.

      Αφήστε το παιδί να απαντήσει μόνο του και μη μιλάτε μπροστά του για το ίδιο-όσο μικρό κι αν είναι

Είναι κρίμα το παιδί μας να αισθάνεται ιδιοκτησία και αντικείμενο του γονιού του. Όσο έχει λόγο και είναι παρόν, καλό είναι να του δίνουμε την ευκαιρία να εκφράζει την άποψή του σαν ένδειξη σεβασμού στην προσωπικότητά του.

      Σεβαστείτε την «ετοιμότητα» του κάθε παιδιού

Το παιδί θα κάνει κάτι όταν νιώσει συναισθηματικά και σωματικά έτοιμο κι όχι όταν το πιέσουμε ή το προτρέψουμε να το κάνει. Είναι πάρα πολύ χρήσιμο να εκφράζουμε την εμπιστοσύνη μας προς το παιδί με τη φράση «Όταν θα είσαι έτοιμος κι όταν το αποφασίσεις, είμαι σίγουρος ότι θα …». Η προσδοκία μας αυτή θα δείτε ότι λειτουργεί περισσότερο ενισχυτικά από οποιαδήποτε άλλη προτροπή.

Να θυμάστε ότι επιτρέποντας στα παιδιά να κάνουν πράγματα για τον εαυτό τους, τους δίνουμε το δικαίωμα να παλέψουν με τα δικά τους προβλήματα και να νιώσουν έτσι μέρος της λύσης. Όπως λέει κι ένα ρητό «Όταν πεινάω, τι είναι προτιμότερο:  να μου τηγανίσεις το ψάρι ή να μου μάθεις να ψαρεύω»; 

Κονιδάκη Ελπίδα – Ψυχολόγος

InterNus – Κέντρο Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας Εμμ. Καργάκης & Συνεργάτες