header-ps1

ΓΡΑΜΜΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 2810390708

Η επίδραση της κοινωνικο- οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία είναι αξιοσημείωτη. Η εργασιακή ανασφάλεια, η ανεργία,  η υπερχρέωση και η στεγαστική αβεβαιότητα αποτελούν ενδεικτικές καταστάσεις της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας, που συντελούν στην ενίσχυση ενός γενικευμένου αισθήματος  ανασφάλειας, αβοηθησίας και αβεβαιότητας. Εν μέσω τέτοιων περιόδων έχει παρατηρηθεί το εξής «παράδοξο»: Ενώ οι απαιτήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξάνονται, εξαιτίας των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες, η παροχή τους μειώνεται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τηλεφωνικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά καλούνται να καλύψουν αυτό το κενό, η απήχηση των οποίων είναι ευρεία κυρίως λόγω του χαμηλού τους κόστους, της εύκολης πρόσβασης καθώς και της διασφάλισης της ανωνυμίας. Η τηλεφωνική συνομιλία λοιπόν, λειτουργεί αφενός ως μέσο αποφόρτισης εντάσεων και αφετέρου ως κανάλι διοχέτευσης επιστημονικά έγκυρων πληροφοριών σχετικά με ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας που πιθανόν να αναδύεται.
 
Λαμβάνοντας υπόψιν τα προαναφερθέντα και διαπιστώνοντας την έλλειψη τέτοιου είδους υπηρεσιών στην τοπική κοινωνίας της Κρήτης, η Ο.Ε.Β.Ε.Ν.Η προέβη το 2012 στην σύσταση της Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης (2810-390708). Παρά το γεγονός πως ο αρχικός σχεδιασμός της Γραμμής αφορούσε στα μέλη της ομοσπονδίας και στις οικογένειες αυτών, στα χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας, αναδείχθηκε η ανάγκη εξυπηρέτησης αιτούντων υποστήριξης τόσο από της ευρύτερη κοινωνίας της Κρήτης, όσο και από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 14:00, με αστική χρέωση από σταθερά και κινητά. Στελεχώνεται από ψυχολόγο και διασφαλίζεται το απόρρητο των συνομιλιών. 
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης παρέχει: 
  • Ψυχολογική και συναισθηματική στήριξη 
  • Συμβουλευτική
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση γύρω από ζητήματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ασθένεια
  • Ενημέρωση και πιθανή παραπομπή σε Δημόσιες Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για περαιτέρω βοήθεια
Αρχές λειτουργίας της Γραμμής
  • Οι συνομιλίες δεν καταγράφονται και είναι εμπιστευτικές.
  • Δεν ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα τόσο για την παροχή της κατάλληλης υποστήριξης, όσο και την διεξαγωγής συμπερασμάτων με σκοπό την βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής
  • Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται πάντα από σεβασμό στην προσωπικότητα, την διαφορετικότητα και στα δικαιώματα του ανθρώπου που καλεί. 
Σε ποιους απευθύνεται;
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης απευθύνεται σε οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να ζητήσει υποστήριξη για ζητήματα ψυχικής υγείας που απασχολούν τον ίδιο ή πρόσωπα του περιβάλλοντός του. 

Η Μετάβαση Στη Γονική Ιδιότητα

Η μετάβαση στη γονική ιδιότητα αναφέρεται στη σχετικά βραχύχρονη περίοδο από την αρχή της εγκυμοσύνης έως τους πρώτους μήνες της ζωής του παιδιού. Από βιολογική άποψη η μετάβαση αυτή αρχίζει με τη σύλληψη και ολοκληρώνεται με τον τοκετό. Ωστόσο, από ψυχολογική και κοινωνικο-πολιτισμική σκοπιά, αρχίζει πολύ νωρίτερα και συχνά επεκτείνεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Οι αναπαραστάσεις, οι προσδοκίες και τα γεγονότα της σύλληψης, οι επιθυμίες που συνοδεύουν την απόκτηση απογόνου, σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζουν την εμπειρία της μετάβασης. Η σημασία αυτής της περιόδου είναι διπλή :
1.Αποτελεί ένα εξελικτικό στάδιο στην ανάπτυξη των γονέων ως ατόμων και της οικογένειας ως συστήματος και
2.Σηματοδοτεί την εξέλιξη του παιδιού.
Με τη γέννηση του βρέφους, η προσθήκη νέου μέλους στην οικογένεια προκαλεί και αλλάζει το καθεστώς και τη λειτουργία όλων των υπόλοιπων μελών όχι μόνο της πυρηνικής αλλά και της ευρύτερης οικογένειας.
Η αποδοχή νέων μελών στο σύστημα προϋποθέτει τρεις βασικές προσαρμογές :
1.Την προετοιμασία ανάλογου χώρου που θα καταλάβει το νέο μέλος
2.Τη διαπραγμάτευση ως προς τη συμβολή του κάθε μέλους στη φροντίδα του παιδιού και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις
3.Τη επανατοποθέτηση των σχέσεων με τα μέλη της οικογένειας καταγωγής.
Όλες οι παραπάνω διαστάσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την οικειότητα ανάμεσα στο ζευγάρι και την ποιότητα της σχέσης τους.
Με τη γέννηση του παιδιού λοιπόν, είναι πιθανό :
-Το ζευγάρι να παραγνωρίσει τη σχέση του εστιάζοντας είτε στα παιδιά είτε στη δουλειά.
-Η αναζήτηση της οικειότητας στο ζευγάρι αλλά και η ταυτόχρονη ατομική διαφοροποίηση συχνά να παραμελούνται.
-Η φροντίδα του παιδιού να αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την ισότητα των φύλων. Τίθενται σε μεγάλη διαθεσιμότητα οι προσπάθειες για ισότητα στον καταμερισμό των υποχρεώσεων στο οικογενειακό αλλά και στο επαγγελματικό πλαίσιο.
Παρ' όλες τις δυσκολίες όμως τις περισσότερες φορές τα ζευγάρια καταφέρνουν να τα βγάλουν πέρα και μέσα από τη συζήτηση να οδηγηθούν σε ένα σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο όσον αφορά στην αλληλοκατανόηση των δυσκολιών και των αναγκών του συντρόφου. Βοηθητικά επίσης λειτουργούν, τις περισσότερες φορές, και οι οικογένειες καταγωγής είτε συνεισφέροντας στη φροντίδα και στην απασχόληση του παιδιού κατά τη διάρκεια εργασίας των γονέων είτε προσφέροντας συμβουλές υποκινούμενοι από το γνήσιο ενδιαφέρον και την εμπειρία τους ως γονείς και οι ίδιοι ή ακόμη συνεισφέροντας οικονομικά.
Ορισμένες φορές όμως η απόκτηση παιδιού/ών μπορεί να προκαλέσει σύγκρουση στο ζευγάρι. Σύγκρουση η οποία παραπέμπει στις αναπαραστάσεις περί ισότητας των φύλων, στις πολιτισμικά προσδιορισμένες στάσεις και αξίες των γονέων και αυτές των προηγούμενων γενεών καθώς και στην ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική, την οικογενειακή και την επαγγελματική ζωή τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Έτσι οι γυναίκες, αλλά ακόμα και οι άνδρες που επιθυμούν να υπηρετήσουν το διπλό στόχο της επαγγελματικής απασχόλησης και της ανατροφής των παιδιών συχνά βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδο. Βιώνοντας το ζευγάρι αυτήν την αίσθηση αδιεξόδου και με τις συγκρούσεις συνεχώς να μεγεθύνονται και να πολλαπλασιάζονται, οδηγείται σε ένα μπλοκάρισμα όσον αφορά στη σχέση μεταξύ των συντρόφων, στις διαπροσωπικές τους σχέσεις αλλά και στον ενδοψυχικό τους κόσμο.

Σε αυτό το σημείο βοηθητικά μπορούν να αποδειχθούν τα παρακάτω :
-Προσπάθεια κατανόησης των δυσκολιών και των αναγκών του συντρόφου ως άτομο αλλά και τις δυσκολίες του ρόλου που έχει στο οικογενειακό πλαίσιο.
-Γνώση της σημαντικότητας του χρόνου που αφιερώνεται τόσο στη συντροφικότητα όσο και στην ατομική διαφοροποίηση.
-Ιεράρχηση των αναγκών αλλά και των προσδοκιών που έχουν οι ίδιοι από το σύντροφο αλλά και από τον εαυτό τους.
-Προσπάθεια αποδοχής και σεβασμού της σχέσης που
διατηρεί ο/η σύντροφος με την οικογένεια καταγωγής.
-Προσπάθεια κατανόησης των διαφορετικών αξιών και προσδοκιών που φέρουν οι σύντροφοι από τις οικογένειες καταγωγής.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν περιπτώσεις που οι συγκρούσεις στο ζευγάρι δεν είναι εύκολο να λυθούν και το αδιέξοδο να φαντάζει ολοένα και μεγαλύτερο. Παρ' όλες τις προσπάθειες που μπορεί να γίνονται, οι συγκρούσεις είναι πιθανό να συνεχίζονται και να εντείνονται. Σε αυτήν την περίπτωση αρκετά βοηθητική μπορεί αποδειχθεί μια επίσκεψη σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή σε έναν σύμβουλο ζεύγους και οικογένειας.

ΜΗΤΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να απαλλαγεί από το σχολικό άγχος;

 

 

Η σχολική εμπειρία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι στη ζωή του εφήβου και μια από τις πιθανές πηγές έντασης λόγω των απαιτήσεων του εκπαιδευτικού συστήματος. Η εμπειρία αυτή αφορά την ακαδημαϊκή πλευρά της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ειδικότερα την αντίληψη των μαθητών για την επίδοσή τους, την πίεση που δέχονται από το σχολείο και τις προσδοκίες που έχουν για το μέλλον τους.
Η έλλειψη κατανόησης και στήριξης για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη σχολικής φοβίας και σχολικού άγχους.

Το άγχος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του εφήβου, ο οποίος προσπαθεί να ανταπεξέλθει στην απαιτητική σχολική πραγματικότητα. Είναι λειτουργικό μόνο όταν βοηθάει το άτομο να είναι αποτελεσματικό, δημιουργικό και το κινητοποιεί.

Αιτιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με το σχολικό άγχος

Η σχολική ζωή προβάλλει στο παιδί απαιτήσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά:

  • τη συγκέντρωση της προσοχής του
  • την ικανότητα να κάθεται στη θέση του ήσυχο και να εργάζεται για την ολοκλήρωση του έργου που κάθε φορά αναλαμβάνει
  • την πίεση για υψηλή απόδοση στο σχολείο. Κάποιες φορές αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα το άγχος μπορεί να οδηγήσει στην σχολική αποτυχία, στην μείωση των κοινωνικών δεξιοτήτων ή την κατάθλιψη
  • την διαδικασία της αξιολόγησης
  • οι υπερβολικές απαιτήσεις και οι υπέρμετρες φιλοδοξίες των γονιών
  • πολλές φορές και οι σχέσεις με τους καθηγητές είναι λίγο-πολύ απρόσωπες με τους μαθητές τους, κάποιοι από αυτούς δεν θα μάθουν ούτε το όνομά τους. Αν σκεφτούμε την ιδιαίτερη ψυχολογία της εφηβικής ηλικίας, με την έντονη ανάγκη για προβολή και αποδοχή, καταλαβαίνουμε ότι τα παραπάνω μπορεί να δημιουργήσουν στον έφηβο πρόσθετες πιέσεις

Άλλοι παράγοντες μπορεί να είναι: διάφορες πτυχές της οικογενειακής ζωής, όπως η διάσταση ή ο χωρισμός των γονιών, κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, ένα προβληματικό μέλος της οικογένειας, που ασκούν βαθιά επίδραση στον έφηβο εμποδίζοντάς τον να δεθεί με τη σχολική κοινότητα και να προσαρμοσθεί στο σχολικό κλίμα

Αυτό που παίζει καθοριστικό ρόλο, είναι ο τρόπος με τον οποίο τι ίδιο το παιδί προσλαμβάνει και βιώνει , προσωπικά –υποκειμενικά , κάθε φορά το συγκεκριμένο ζήτημα. Κάτι που για ένα παιδί είναι θέμα ρουτίνας, για το άλλο μπορεί να αποτελεί μεγάλη δυσκολία

Πώς οι γονείς μπορούν να αναγνωρίσουν το σχολικό άγχος;

Οι έφηβοι αντιδρούν στο συναίσθημα του άγχους διαφορετικά από ότι οι ενήλικες. Συνήθως τα παιδιά που έχουν άγχος για το σχολείο παρουσιάζουν μια σειρά από συμπτώματα:
Σωματικά συμπτώματα: ταχυκαρδία, δύσπνοια, πονοκεφάλους, ζαλάδες, στομαχόπονοι, δυσκολίες στον ύπνο
Συναισθηματικά συμπτώματα: ευερεθιστότητα και εκρήξεις οργής, θλίψη, υπερδιέγερση, αρνητική διάθεση / καταστροφικότητα, ευσυγκινησία/θυμό
Γνωστικα: δυσκολίες μάθησης και συγκέντρωσης, μπλοκάρισμα μνήμης, αρνητικές σκέψεις οτι θα αποτύχουν
Συμπεριφορικά: επιθετικότητα, παραίτηση από το διάβασμα, απουσίες από το σχολείο, κοινωνική απομόνωση, υπερβολική κατανάλωση τροφής ή το αντίθετο, μιλούν για τις φοβίες τους που τους προκαλούνται απο το σχολείο και μπορεί να ζητούν τη διαβεβαίωση από τους γονείς πως θα μείνουν μαζί τους τις σχολικές ώρες ή να αναρωτιούνται αν πρέπει να πάνε στο σχολείο, μπορεί να αναπτύξουν σχολική άρνηση.

Τα παιδιά που εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα, προσπαθούν να αποφύγουν μια κατάσταση που τα κάνει να φοβούνται.

Πως μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς;

Η οικογένεια, και ο τρόπος με τον οποίο θα στηρίξει τον έφηβο, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση και διαχείριση του άγχους. Οι γονείς είναι η πιο σημαντική πηγή κοινωνικής και διαπροσωπικής ενίσχυσης που επηρεάζει τη μάθηση και διαμορφώνει τις στάσεις και τις αξίες της εφηβικής ηλικίας.

  • ακούτε ενεργητικά το παιδί όταν είναι αγχωμένο, χωρίς να ασκείτε κριτική και προσπαθήστε να αντιληφθείτε αυτό που δεν μπορεί να πει. Σεβαστείτε τα συναισθήματά του ακόμη και εάν δεν τα κατανοείτε, με αυτόν τον τρόπο το παιδί ανακουφίζεται
  • οι απαιτήσεις της σημερινής κοινωνίας, επιφορτίζουν γονείς και παιδιά με περισσότερους ρόλους απ' ότι παλιότερα. Γι' αυτό είναι χρήσιμο οι γονείς να εκπαιδεύονται, ώστε να αποφύγουν συμπεριφορές που πιθανώς έχουν οι ίδιοι μάθει από τους δικούς τους γονείς, και που στη εποχή που ζούμε, ίσως δεν είναι πια τόσο βοηθητικές. Ενημερωθείτε για τη διαφορά ανάμεσα στο φυσιολογικό και το παθολογικό άγχος
  • αφήνετε το παιδί να παίρνει πρωτοβουλίες και αποφεύγετε να είστε υπερπροστατευτικοί μαζί του, δείξτε του εμπιστοσύνη
  • ενισχύστε την κοινωνικοποίηση του παιδιού σας, ενθαρρύνετε τη συμμετοχή του σε κοινωνικές, αθλητικές και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες αλλά χωρίς να το πιέζετε, θα το βοηθήσει στην αύξηση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησής του
  • βεβαιωθείτε ότι υπάρχει χρόνος για να μπορεί να απολαμβάνει την ηλικία του και ότι δεν έχει επιφορτιστεί με υποχρεώσεις, τις οποίες δεν μπορεί να αντέξει
  • στην αποτυχία να είστε δίπλα του και να προσπαθείτε μαζί να βρείτε την αιτία της, και όχι να το απορρίπτεται. Να το ενθαρρύνεται, λαμβάνοντας υπ' όψιν την εφηβεία του και το πόσο ευαίσθητο είναι στην κριτική. Είναι σημαντικό, να προσπαθείτε να μπαίνετε στη θέση του, και αν χρειαστεί να θυμηθείτε τη δική σας εφηβεία και το πώς νιώσατε σε ανάλογες περιστάσεις
  • είναι σημαντικό να μην επαινείται τόσο την επιτυχία αλλά την προσπάθεια. Να δείχνετε ικανοποίηση, κατανόηση και τρυφερότητα όχι μόνο όταν ο μαθητής έχει καλούς βαθμούς. Δεν πρέπει ζητάτε από τον έφηβο καλύτερη επίδοση από εκείνη που μπορεί να πετύχει
  • προτείνετε στο παιδί σας να κάνει διαλείμματα όταν διαβάζει, έτσι ώστε να μπορεί ξεκουράζεται
  • βοηθήστε το να προγραμματίζει τις δραστηριότητές του και να χωρίζει τα καθήκοντα που του φαίνονται «βουνό» σε πιο μικρά τμήματα
  • βεβαιωθείτε ότι τρέφεται σωστά
  • η συχνή επαφή και επικοινωνία των γονιών με το δάσκαλο ή τη δασκάλα του και η ενημέρωση για τα συναισθήματα του παιδιού σας είναι εξίσου σημαντική. Όταν γνωρίζουν οι δάσκαλοι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί σας, (μήπως έχει πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού ή πειραγμάτων, που ίσως σε αυτό να οφείλονται οι αιτίες του σχολικού άγχους), τότε είναι σε θέση να το προσεγγίσουν διαφορετικά και να το βοηθήσουν να χαλαρώσει
  • αν το παιδί σας ανησυχεί για σωματικά συμπτώματα, πρέπει αρχικά να συμβουλευτείτε ένα γιατρό για να σιγουρευτείτε για την σωματική του υγεία. Όταν διαπιστώσετε ότι το παιδί σας είναι σωματικά υγιή, δε θα πρέπει να επιτρέπεται τις απουσίες από το σχολείο. Πρέπει να του εξηγήσετε ότι όπως η δουλειά των γονιών είναι να εργάζονται, έτσι και για τα παιδιά μέρος της δουλειάς τους είναι το σχολείο.
  • σαν γονείς πρέπει ενθαρρύνεται και να καθησυχάσετε το παιδί σας λέγοντας πως είναι φυσιολογικό να αισθάνεται φόβο και άγχος για τις καταστάσεις που του προκαλεί το σχολείο. Αυτή η έντονη πίεση όμως που νιώθει, δε σημαίνει πως πρέπει να το κρατάει στο σπίτι ή πως δεν μπορεί να περάσει καλά
  • αναφερθείτε σε παραδείγματα άλλων εμπειριών που είχε να αντιμετωπίσει παλιότερα το παιδί σας, που αν και έμοιαζαν δύσκολα στην αρχή, κατάφερε να ανταπεξέλθει
  • πρέπει να αναρωτηθείτε αν κάποιες αλλαγές που συνέβησαν στο σπίτι όπως μετακόμιση, διαζύγιο, θάνατος ή κάποια άλλη απώλεια, (οι οποίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα οδυνηρές για τα παιδιά), ευθύνονται για την δημιουργία σχολικού άγχους. Χρειάζεται άμεσα να το συζητήσετε μαζί του ή να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό για τις ανησυχίες που σας απασχολούν.
  • να εξετάσετε εάν υπάρχει ιστορικό αγχώδους διαταραχής, κατάθλιψης ή χρήσης ουσιών στην οικογένεια και εάν χρειαστεί να παραπέμψετε το παιδί σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας
  • θα πρέπει να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες και να σέβεστε τις ανάγκες και τους ρυθμούς μάθησης του παιδιού σας και να τα αποδέχεστε για αυτό που είναι. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσετε να το βοηθήσετε να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να αντιμετωπίσει για την ώρα τις προκλήσεις του σχολείου, αλλά και αργότερα τις προκλήσεις της ζωής τους.
  • Τέλος και πολύ βασικό είναι να αναρωτηθείτε και να διερευνήσετε αν αποτελείται οι ίδιοι πηγή άγχους για το παιδί σας. Αν και εσείς είστε αγχωμένος/η καλό θα ήταν να το μετριάσετε και μην ξεχνάτε ότι αποτελείται πρότυπο προς μίμηση για το παιδί σας

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ